Er was een tijd dat je als woningzoekende geregeld een krantje kreeg toegestuurd waarin te zien was welke sociale huurwoningen er vrijkwamen. Nu kun je alleen nog maar digitaal via Woningnet reageren op een woning. Voor jonge mensen is dat al lastig, laat staan ouderen, laaggeletterden en nieuwe Amsterdammers.
Voor hen zijn er op verschillende plekken in de stad spreekuren in het leven geroepen waar ze geholpen worden door vrijwilligers. Door vrijwilligers? Waarom doen de corporaties dat niet? Wie is er eigenlijk verantwoordelijk voor de praktijk van woningtoewijzing?

Bevoegdheden zijn gemandateerd
Als er in een gemeente een tekort aan woningen is dan heeft de gemeenteraad het recht om in een huisvestingsverordening vast te stellen hoe de woningen verdeeld worden. Amsterdam heeft hiervoor een eigen Huisvestingsverordening 2020 en ook een Regionale Huisvestingsverordening Stadsregio Amsterdam 2015. In die regionale verordening staat dat burgemeester en wethouders bevoegd zijn de uitoefening van hun bevoegdheden te mandateren aan corporaties en eigenaren van particuliere huurwoningen (Artikel 60). Mandateren is een juridische term. Het betekent dat corporaties en eigenaren van particuliere huurwoningen in naam van B&W mogen handelen maar dat de mandaatgevers verantwoordelijk blijven. Er worden geen bevoegdheden overgedragen. Dus de corporaties mogen in naam van B&W sociale huurwoningen adverteren en – als er een huurder is – regelen dat die huurder de vereiste huisvestingsvergunning krijgt. De corporaties leggen hierover verantwoording af aan B&W. De verantwoording wordt niet gedeeld met de gemeenteraad.

Woningnet
De Amsterdamse corporaties hebben voor het adverteren van de woningen Woningnet in de arm genomen. WoningNet is een landelijk opererende IT-organisatie, eigendom van een groot aantal woningcorporaties, heeft geen winstoogmerk en is partner voor meer dan 200 woningcorporaties op het gebied van woonruimteverdeling. Er werken circa 160 mensen. Het faciliteert corporaties bij het koppelen van woningzoekenden aan het woningaanbod.
Woningnet heeft geen zin of is niet bereid om mensen te helpen die geen internet hebben of er niet mee overweg kunnen. De corporaties blijkbaar ook niet. En de vraag is of B&W zich realiseren dat de hulp bij het zoeken naar een woning uiteindelijk aan vrijwilligers wordt overgelaten. De gemeenteraad zeker niet; die staat helemaal buitenspel. Alle lof voor de vrijwilligers maar toch.

Wie helpt de ouderen?
Er is een groot algemeen belang mee gediend om ouderen te helpen bij het vinden van een geschikte woning. Ouderen, die een eengezinswoning verruilen voor een ouderenwoning, leveren de langste verhuisketen op: in de woning die ze verlaten, kan een gezin met kinderen terecht, het gezin met kinderen laat een woning achter waar een stel zonder kinderen in terecht kan en dat stel zonder kinderen maakt plaats voor een of twee starters. Om deze reden zijn er in Nederland ook corporaties met een eigen medewerker voor de begeleiding van woningzoekende ouderen. Amsterdam kan daar een voorbeeld aan nemen.